เตรียมสอบ V-NET
ด้านสมรรถนะเทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Literacy)

ROM เก็บข้อมูลได้อย่างถาวร แม้ไม่มีกระแสไฟฟ้าหล่อเลี้ยงหรือไฟดับ เหมาะสำหรับเก็บข้อมูลสำคัญ เช่น โปรแกรม BIOS หรือ UEFI ปัจจุบันพัฒนาเป็น Flash ROM ที่สามารถแก้ไขข้อมูลได้

RAM เก็บข้อมูลได้เฉพาะเมื่อมีกระแสไฟฟ้าหล่อเลี้ยง หากปิดเครื่องข้อมูลจะสูญหาย มีความเร็วในการอ่านและเขียนข้อมูลสูงมาก เหมาะสำหรับใช้เป็นพื้นที่ทำงานชั่วคราวของระบบ

พอร์ต USB-C/Thunderbolt เป็นพอร์ตรุ่นใหม่ที่สามารถส่งสัญญาณภาพ เสียง และข้อมูลได้ในพอร์ตเดียว และใช้เชื่อมต่อได้ทั้งอุปกรณ์นำเข้าและอุปกรณ์แสดงผลรุ่นใหม่ เช่น จอมอนิเตอร์แบบพกพา พอร์ตเดียวก็เพียงพอ

เปรียบเทียบพอร์ตอื่น:
• HDMI/DisplayPort = ส่งเฉพาะภาพและเสียง ไม่รองรับข้อมูลทั่วไป
• S/PDIF = ส่งเฉพาะเสียง
• USB ทั่วไป = ไม่สามารถส่งสัญญาณภาพคุณภาพสูงได้

iOS ของ Apple เน้นความปลอดภัยสูง มีการควบคุมเข้มงวดในการอนุญาตแอป และระบบปิดที่ไม่ให้ผู้ใช้เข้าถึงระบบลึก

Android ของ Google เน้นความยืดหยุ่นในการปรับแต่ง เป็นโอเพนซอร์ส สามารถติดตั้งแอปจากแหล่งอื่นได้ และปรับแต่งระบบได้มากกว่า

ทั้งสองระบบเป็นระบบปฏิบัติการบนมือถือที่มีจุดเด่นแตกต่างกัน ตัวเลือกอื่นไม่ถูกต้อง เนื่องจากข้อ ก. สลับจุดเด่น ข้อ ข. ผิดเรื่องโอเพนซอร์ส ข้อ ง. ไม่ถูกต้อง และข้อ จ. ทั้งคู่ใช้สำหรับอุปกรณ์มือถือ

สิ่งสำคัญที่สุดในการใช้โปรแกรมป้องกันและกำจัดไวรัส คือ การอัปเดตฐานข้อมูลไวรัสอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้โปรแกรมสามารถรู้จักและตรวจจับไวรัสใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นได้

ไวรัสและมัลแวร์มีการพัฒนาและเกิดขึ้นใหม่ตลอดเวลา หากไม่อัปเดตฐานข้อมูล โปรแกรมแอนติไวรัสจะไม่สามารถตรวจจับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ได้

การอัปเดตฐานข้อมูลไวรัสจึงมีจุดประสงค์หลักเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ส่วนตัวเลือกอื่นไม่ใช่เหตุผลหลักของการอัปเดตฐานข้อมูลไวรัส

Ctrl + C เป็นคำสั่งคัดลอก (Copy) และ Ctrl + V เป็นคำสั่งวาง (Paste) เป็นวิธีที่ถูกต้องสำหรับการคัดลอกไฟล์หรือข้อมูลจากตำแหน่งหนึ่งไปยังอีกตำแหน่งหนึ่งโดยไม่ลบไฟล์ต้นฉบับ

จำง่ายๆ:
• Ctrl + C = Copy (คัดลอก - ไฟล์เดิมยังอยู่)
• Ctrl + X = Cut (ตัด - ไฟล์เดิมหายไป)
• Ctrl + V = Paste (วาง)

Ctrl + C และ Ctrl + V เป็นคำสั่ง "คัดลอก" ไม่ใช่ "ย้าย" ไฟล์หรือโฟลเดอร์

การย้ายไฟล์ต้องใช้:
• คำสั่ง Cut และ Paste
• คีย์ลัด Ctrl + X และ Ctrl + V
• การลากไฟล์ไปยังตำแหน่งใหม่

การใช้ Ctrl + C (Copy) จะทำให้ไฟล์เดิมยังอยู่ที่เดิม ไม่ได้ย้ายไปที่ใหม่

การเข้าถึงข้อมูลได้จากทุกที่ทุกเวลาเป็นข้อดีของการสำรองข้อมูลแบบออนไลน์ (Cloud Storage) ซึ่งจำเป็นต้องใช้อินเทอร์เน็ตในการเข้าถึงข้อมูล

ดังนั้นข้อความที่ว่า "ไม่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตในการเข้าถึงข้อมูล" จึงไม่ใช่ข้อดีของการสำรองข้อมูลแบบออนไลน์ เพราะหากไม่มีอินเทอร์เน็ตจะไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลที่สำรองไว้ได้

ข้อดีจริงของการสำรองออนไลน์:
• เข้าถึงได้จากทุกที่ (แต่ต้องมีเน็ต)
• ไม่กลัวอุปกรณ์เสียหาย
• แชร์ได้ง่าย

การสำรองข้อมูลแบบ Full Backup ต้องทำการสำรองข้อมูลทั้งหมดทุกครั้ง จึงใช้เวลามากที่สุดในการสำรองข้อมูลเมื่อเทียบกับรูปแบบอื่น เช่น Incremental Backup ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่า

ดังนั้น "ใช้เวลาน้อยที่สุดในการสำรองข้อมูล" จึงไม่ใช่ข้อดีของ Full Backup

ข้อดีจริงของ Full Backup:
• ง่ายในการกู้คืน (มีข้อมูลครบในที่เดียว)
• ไม่ต้องพึ่งไฟล์สำรองอื่น
• ได้ข้อมูลครบถ้วนสมบูรณ์

การติดต่อสื่อสารแบบทางการในองค์กรไม่ใช่จุดประสงค์หลักของการใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์

Social Media ใช้เพื่อ:
• การสื่อสารแบบไม่เป็นทางการ
• การแบ่งปันเนื้อหา
• การแสดงความคิดเห็น
• การติดตามข่าวสาร
• การสร้างเครือข่ายทางสังคม

ส่วนการสื่อสารในองค์กรนิยมใช้เครื่องมือเฉพาะ เช่น ระบบอีเมล หรือแพลตฟอร์มการทำงานร่วมกัน เช่น Microsoft Teams, Slack

เครือข่าย 5G เป็นเทคโนโลยีไร้สายที่มีความเร็วสูง รองรับการเชื่อมต่ออุปกรณ์จำนวนมาก และมีความหน่วงต่ำ เหมาะสำหรับการใช้งานที่หลากหลาย รวมถึงเทคโนโลยี AR/VR

5G ไม่ได้จำกัดการใช้งานเฉพาะอุปกรณ์ Bluetooth เพราะ 5G และ Bluetooth เป็นคนละเทคโนโลยี:
• 5G = เครือข่ายมือถือ สำหรับอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง
• Bluetooth = เชื่อมต่ออุปกรณ์ระยะสั้น เช่น หูฟัง ลำโพง

ดังนั้นตัวเลือกนี้จึงไม่ใช่ลักษณะเด่นของเครือข่าย 5G

บริการ SaaS (Software as a Service) เป็นบริการที่ให้ผู้ใช้สามารถใช้งานซอฟต์แวร์สำเร็จรูปผ่านอินเทอร์เน็ตโดยไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมลงบนเครื่อง

ตัวอย่าง SaaS:
• Google Workspace (Gmail, Docs, Sheets)
• Microsoft Office 365
• Dropbox
• Salesforce

ซึ่งต่างจากบริการคลาวด์รูปแบบอื่น:
• IaaS = Infrastructure (โครงสร้างพื้นฐาน)
• PaaS = Platform (แพลตฟอร์มสำหรับพัฒนา)

Microsoft Teams เป็นแพลตฟอร์มสำหรับการสื่อสารและการทำงานร่วมกัน (Communication & Collaboration) ไม่ใช่บริการสำหรับจัดเก็บหรือแชร์ไฟล์ผ่านคลาวด์โดยตรง

แม้จะสามารถเชื่อมต่อกับ OneDrive ได้ แต่ตัว Teams เองไม่ใช่บริการคลาวด์สำหรับจัดเก็บไฟล์

บริการแชร์ไฟล์จริงๆ:
• Google Drive
• Dropbox
• iCloud Drive
• OneDrive

VPN เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยสร้างเครือข่ายส่วนตัวเสมือนจริง ทำให้พนักงานสามารถเชื่อมต่อเข้าสู่เครือข่ายภายในองค์กรจากภายนอกได้อย่างปลอดภัย

ข้อดีของ VPN:
• เข้ารหัสข้อมูล ที่รับ–ส่ง
• ลดความเสี่ยงจากการถูกดักจับข้อมูล
• สร้าง "อุโมงค์ปลอดภัย" ผ่านอินเทอร์เน็ต
• เข้าถึงทรัพยากรภายในองค์กรได้เหมือนอยู่ในสำนักงาน

ตัวเลือกอื่นไม่สามารถให้ความปลอดภัยในระดับเดียวกับ VPN สำหรับการเข้าถึงเครือข่ายภายในองค์กรจากระยะไกล

ภาพที่ใช้สัญญาอนุญาตแบบ Creative Commons (Creative Commons License) สามารถนำไปใช้งานได้ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุไว้

เงื่อนไขทั่วไป:
• BY (Attribution) = ต้องให้เครดิตเจ้าของผลงาน
• SA (Share Alike) = แบ่งปันต่อด้วยใบอนุญาตเดียวกัน
• NC (Non-Commercial) = ห้ามใช้เชิงพาณิชย์
• ND (No Derivatives) = ห้ามดัดแปลง

เหมาะสำหรับการใช้งานด้านการศึกษาและรายงานทั่วไป ช่วยหลีกเลี่ยงการละเมิดลิขสิทธิ์

ต่างจากภาพที่มีลิขสิทธิ์เฉพาะซึ่งไม่สามารถนำไปใช้ได้โดยไม่ได้รับอนุญาต

LINE เป็นโปรแกรมสื่อสารส่วนบุคคล เหมาะสำหรับการพูดคุยทั่วไปหรือในกลุ่มเพื่อนและครอบครัว

ตัวเลือกอื่นเป็นเครื่องมือสำหรับ:
• Microsoft Teams = การทำงานร่วมกันในองค์กร
• Cisco Webex = การประชุมออนไลน์แบบมืออาชีพ
• Google Meet = การประชุมออนไลน์
• Moodle = ระบบการเรียนการสอนออนไลน์ (LMS)

จึงไม่จัดเป็นโปรแกรมสื่อสารส่วนบุคคลโดยตรง

หลังจากพิมพ์ข้อความเสร็จแล้ว ผู้ดูแลกลุ่มหรือผู้มีสิทธิ์สามารถเลือกตั้งค่าข้อความเป็น "ประกาศ (Set as Announcement)"

ผลลัพธ์:
• ข้อความแสดงอยู่ด้านบนของหน้าจอแชต
• สมาชิกในกลุ่มเห็นได้ชัดเจน
• ไม่ถูกกลบโดยข้อความอื่น
• เหมาะสำหรับประกาศสำคัญ

ตัวเลือกอื่นไม่ใช่ขั้นตอนสำหรับการตั้งค่าข้อความเป็นประกาศในกลุ่ม LINE

การตั้งชื่อเรื่อง (Subject) เป็นส่วนที่ช่วยให้ผู้รับทราบวัตถุประสงค์ของอีเมลได้ทันทีตั้งแต่ก่อนเปิดอ่าน

ประโยชน์ของ Subject ที่ดี:
• ช่วยให้การสื่อสารมีประสิทธิภาพ
• ลดความสับสน
• ทำให้อีเมลถูกจัดลำดับความสำคัญได้
• ช่วยในการค้นหาอีเมลย้อนหลัง

ตัวอย่าง Subject ที่ดี:
✓ "ขอเอกสารประกอบการประชุมวันที่ 10/01/26"
✓ "แจ้งเลื่อนกำหนดส่งงาน - โครงการ X"
✗ "สวัสดีครับ" (ไม่ระบุวัตถุประสงค์)

ส่วนองค์ประกอบอื่นเป็นส่วนเสริมของมารยาทและความสมบูรณ์ของอีเมล

Passkeys และ Security Keys เป็นวิธีการยืนยันตัวตนที่มีความปลอดภัยสูงสุด

เหตุผลที่ปลอดภัย:
• ใช้การเข้ารหัสแบบไม่สมมาตร (Asymmetric Encryption)
• ใช้อุปกรณ์เฉพาะ เช่น USB Security Key
• รองรับการยืนยันตัวตนทางชีวมิติ (Biometric)
• ไม่มีรหัสที่ส่งผ่านเครือข่ายให้ดักจับได้
• ต้านทานการโจมตีแบบ Phishing ได้ดีที่สุด

เปรียบเทียบวิธีอื่น (ปลอดภัยน้อยกว่า):
• SMS = ถูกดักจับหรือ SIM Swap ได้
• Google Prompt = อาจกด Accept โดยไม่ตั้งใจ
• Authenticator = ปลอดภัยดี แต่ยังน้อยกว่า Hardware Key
• โทรศัพท์ = ถูก Social Engineering ได้

ตัวอย่าง Security Keys: YubiKey, Google Titan Security Key

เว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือสำหรับการค้นคว้าทางวิชาการควรมีแหล่งที่มาชัดเจน

ทำไม .edu จึงน่าเชื่อถือ:
• .edu = Educational (สถาบันการศึกษา)
• มักเป็นของมหาวิทยาลัย/วิทยาลัย
• เนื้อหาจัดทำโดยผู้เชี่ยวชาญหรือนักวิชาการ
• มีการอ้างอิงแหล่งข้อมูลประกอบ
• ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ

Domain อื่นที่น่าเชื่อถือ:
• .gov = Government (หน่วยงานราชการ)
• .ac.th = Academic Thailand (สถาบันการศึกษาไทย)
• .org = Organization (องค์กรที่มีชื่อเสียง)

Domain ที่ควรระวัง:
• .com = Commercial (เชิงพาณิชย์) ต้องตรวจสอบแหล่งที่มา
• .net, .info = ต้องพิจารณาเนื้อหาและผู้เขียน

ตัวเลือกอื่นไม่ใช่ตัวบ่งชี้ความน่าเชื่อถือทางวิชาการโดยตรง

การใช้ระบบ Cloud Storage เป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการจัดเก็บและจัดระเบียบข้อมูลดิจิทัล

ข้อดีของระบบ Cloud:
✓ เข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา ผ่านอินเทอร์เน็ต
✓ ใช้งานได้ทุกอุปกรณ์ (PC, Mobile, Tablet)
✓ จัดหมวดหมู่ได้ด้วยโฟลเดอร์
✓ แบ่งปันไฟล์ได้ง่าย
✓ กำหนดสิทธิ์การเข้าถึงได้ (View/Edit/Owner)
✓ สำรองข้อมูลอัตโนมัติ
✓ ป้องกันข้อมูลสูญหายจากอุปกรณ์ชำรุด
✓ มีประวัติการแก้ไข (Version History)
✓ ทำงานร่วมกันแบบ Real-time ได้

ตัวอย่างบริการ Cloud Storage:
• Google Drive
• Microsoft OneDrive
• Dropbox
• iCloud Drive

ทำไมตัวเลือกอื่นไม่เหมาะ:
• Word/กระดาษ = ไม่ใช่ระบบจัดเก็บ
• แฟลชไดรฟ์ = หาย/เสียได้ง่าย, ไม่เข้าถึงผ่านเน็ต
• คอมพิวเตอร์ตัวเดียว = จำกัดที่เครื่องนั้นเท่านั้น