คู่มือการเรียนรู้ Docker

Docker คืออะไร

Docker คือแพลตฟอร์มที่ใช้สำหรับการพัฒนา จัดส่ง และรันแอปพลิเคชันในรูปแบบของ Container

ข้อดีของ Docker

• ✅ รันแอปพลิเคชันได้เหมือนกันในทุกสภาพแวดล้อม (Development, Testing, Production)
• ✅ ใช้ทรัพยากรน้อยกว่า Virtual Machine
• ✅ สามารถเริ่มต้นและหยุดทำงานได้รวดเร็ว
• ✅ แยกแอปพลิเคชันออกจากระบบปฏิบัติการ
• ✅ จัดการและปรับขนาดได้ง่าย

ความแตกต่างระหว่าง Container และ Virtual Machine

การติดตั้ง Docker

สำหรับ Windows

1. ดาวน์โหลด Docker Desktop จาก https://www.docker.com/products/docker-desktop
2. ติดตั้งโปรแกรมและรีสตาร์ทเครื่อง
3. เปิด PowerShell หรือ Command Prompt แล้วพิมพ์:

docker --version

สำหรับ Linux (Ubuntu)

# อัพเดทแพ็คเกจ
sudo apt update

# ติดตั้ง Docker
sudo apt install docker.io -y

# เริ่มต้น Docker service
sudo systemctl start docker
sudo systemctl enable docker

# ตรวจสอบเวอร์ชัน
docker --version

คำสั่งพื้นฐาน Docker

1. การดู Docker Version

docker --version
docker version

2. การทดสอบว่า Docker ทำงานได้หรือไม่

docker run hello-world

3. การดู Container ที่กำลังทำงาน

# ดูเฉพาะที่ทำงานอยู่
docker ps

# ดูทั้งหมด (รวมที่หยุดแล้ว)
docker ps -a

4. การดู Images ที่มีในเครื่อง

docker images

5. การดาวน์โหลด Image

docker pull ubuntu
docker pull nginx
docker pull node:18

6. การรัน Container

# รันแบบพื้นฐาน
docker run ubuntu

# รันแบบโต้ตอบ (Interactive)
docker run -it ubuntu bash

# รันแบบ Detached (Background)
docker run -d nginx

# รันและตั้งชื่อ Container
docker run --name my-nginx -d nginx

# รันและ map port
docker run -d -p 8080:80 nginx

7. การหยุดและลบ Container

# หยุด Container
docker stop <container-id>

# เริ่ม Container ที่หยุดไว้
docker start <container-id>

# รีสตาร์ท Container
docker restart <container-id>

# ลบ Container
docker rm <container-id>

# บังคับลบ Container ที่ทำงานอยู่
docker rm -f <container-id>

Docker Image และ Container

Image คืออะไร

• Image คือเทมเพลตที่ใช้สร้าง Container
• เป็นไฟล์ที่มีทุกสิ่งที่จำเป็นสำหรับการรันแอปพลิเคชัน (โค้ด, libraries, dependencies)
• Image เป็น read-only ไม่สามารถแก้ไขได้โดยตรง

Container คืออะไร

• Container คือ instance ที่รันจาก Image
• สามารถมีหลาย Container ที่รันจาก Image เดียวกันได้
• Container เป็น read-write สามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลภายในได้

ตัวอย่างการใช้งาน

ตัวอย่างที่ 1: รัน Nginx Web Server

# ดาวน์โหลด nginx image
docker pull nginx

# รัน nginx container และเปิด port 8080
docker run -d -p 8080:80 --name my-web nginx

# เปิดเบราว์เซอร์แล้วไปที่ http://localhost:8080

ตัวอย่างที่ 2: รัน MySQL Database

# รัน MySQL container
docker run -d \
  --name my-mysql \
  -e MYSQL_ROOT_PASSWORD=mypassword \
  -p 3306:3306 \
  mysql:8

# เข้าใช้งาน MySQL
docker exec -it my-mysql mysql -uroot -pmypassword

Dockerfile

Dockerfile คือไฟล์คำสั่งที่ใช้สร้าง Docker Image ของเราเอง

โครงสร้างพื้นฐาน Dockerfile

# เริ่มจาก base image
FROM ubuntu:22.04

# ข้อมูลผู้สร้าง
LABEL maintainer="your-email@example.com"

# ติดตั้งแพ็คเกจ
RUN apt-get update && apt-get install -y \
    curl \
    vim

# กำหนด working directory
WORKDIR /app

# คัดลอกไฟล์เข้า container
COPY . /app

# เปิด port
EXPOSE 80

# คำสั่งที่รันเมื่อ container เริ่มทำงาน
CMD ["echo", "Hello Docker!"]

คำสั่งที่สำคัญใน Dockerfile

ตัวอย่าง: Dockerfile สำหรับ Node.js

FROM node:18-alpine

WORKDIR /app

# คัดลอก package.json และ install dependencies
COPY package*.json ./
RUN npm install

# คัดลอกโค้ดทั้งหมด
COPY . .

EXPOSE 3000

CMD ["node", "app.js"]

# Build image
docker build -t my-node-app .

# Run container
docker run -d -p 3000:3000 my-node-app

Docker Compose

Docker Compose เป็นเครื่องมือสำหรับการกำหนดและรันหลาย Docker Container พร้อมกัน

โครงสร้างไฟล์ docker-compose.yml

version: '3.8'

services:
  web:
    image: nginx
    ports:
      - "8080:80"
    volumes:
      - ./html:/usr/share/nginx/html
  
  db:
    image: mysql:8
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: password
      MYSQL_DATABASE: mydb
    volumes:
      - db_data:/var/lib/mysql

volumes:
  db_data:

คำสั่งพื้นฐาน Docker Compose

# รันทุก services
docker-compose up

# รันแบบ background
docker-compose up -d

# หยุดทุก services
docker-compose down

# ดูสถานะ
docker-compose ps

# ดู logs
docker-compose logs

ตัวอย่าง: Full Stack Application

version: '3.8'

services:
  # Frontend (React)
  frontend:
    build: ./frontend
    ports:
      - "3000:3000"
    depends_on:
      - backend
  
  # Backend (Node.js)
  backend:
    build: ./backend
    ports:
      - "5000:5000"
    depends_on:
      - db
    environment:
      DB_HOST: db
      DB_USER: root
      DB_PASSWORD: secret
  
  # Database (PostgreSQL)
  db:
    image: postgres:15
    environment:
      POSTGRES_USER: root
      POSTGRES_PASSWORD: secret
      POSTGRES_DB: appdb
    volumes:
      - postgres_data:/var/lib/postgresql/data

volumes:
  postgres_data:

แบบฝึกหัด

แบบฝึกหัดที่ 1 Basic Commands

1. ติดตั้ง Docker บนเครื่องของคุณ
2. รันคำสั่ง docker run hello-world และดูผลลัพธ์
3. ดาวน์โหลด ubuntu image และรันแบบ interactive mode
4. ลิสต์ทุก containers และ images ที่มี
5. ลบ containers และ images ที่ไม่ใช้แล้ว

แบบฝึกหัดที่ 2 Running Services

1. รัน nginx web server บน port 8080
2. รัน MySQL database โดยกำหนด root password
3. เข้าไปใน MySQL container และสร้าง database ใหม่
4. รัน Node.js container และ mount โค้ดจาก local เข้าไป

แบบฝึกหัดที่ 3 Dockerfile

1. สร้าง Dockerfile สำหรับ Node.js application
2. Build image จาก Dockerfile
3. รัน container จาก image ที่สร้าง
4. ทดสอบว่า application ทำงานได้ปกติ

แบบฝึกหัดที่ 4 Docker Compose

1. สร้างไฟล์ docker-compose.yml สำหรับ web app + database
2. รัน services ทั้งหมดด้วย docker-compose
3. ทดสอบการเชื่อมต่อระหว่าง web app กับ database
4. หยุดและลบทุก services

แบบฝึกหัดที่ 5 โปรเจกต์จริง

เทคนิคและ Best Practices

1. การลดขนาด Image

# ใช้ alpine version
FROM node:18-alpine  # แทน FROM node:18

# ลบ cache หลัง install
RUN apt-get update && apt-get install -y \
    package1 \
    package2 \
    && rm -rf /var/lib/apt/lists/*

# ใช้ multi-stage build

2. การใช้ .dockerignore

สร้างไฟล์ .dockerignore:

node_modules
npm-debug.log
.git
.env
*.md

3. การตั้งชื่อ Image และ Container

# ใช้ชื่อที่มีความหมาย
docker build -t myapp:v1.0 .
docker run --name myapp-prod -d myapp:v1.0

4. การใช้ Environment Variables

version: '3.8'
services:
  app:
    image: myapp
    environment:
      - NODE_ENV=production
      - PORT=3000
    env_file:
      - .env

5. การใช้ Volumes

# Named volume
docker run -v mydata:/app/data myapp

# Bind mount
docker run -v $(pwd):/app myapp

คำสั่งที่ใช้บ่อย (Cheat Sheet)

Container Management

docker ps                          # ดู containers ที่รันอยู่
docker ps -a                       # ดูทุก containers
docker start <container>           # เริ่ม container
docker stop <container>            # หยุด container
docker restart <container>         # รีสตาร์ท container
docker rm <container>              # ลบ container
docker rm -f <container>           # บังคับลบ container

Image Management

docker images                      # ดูทุก images
docker pull <image>                # ดาวน์โหลด image
docker rmi <image>                 # ลบ image
docker build -t <name> .           # build image
docker tag <image> <new-name>      # tag image

Container Logs & Info

docker logs <container>            # ดู logs
docker logs -f <container>         # ดู logs แบบ real-time
docker inspect <container>         # ดูข้อมูลเต็ม
docker stats                       # ดูการใช้ทรัพยากร
docker exec -it <container> bash   # เข้าไปใน container

System Cleanup

docker system prune                # ลบสิ่งที่ไม่ใช้
docker container prune             # ลบ containers ที่หยุดแล้ว
docker image prune                 # ลบ images ที่ไม่มี tag
docker volume prune                # ลบ volumes ที่ไม่ใช้

Docker Compose

docker-compose up                  # รัน services
docker-compose up -d               # รันแบบ background
docker-compose down                # หยุดและลบ services
docker-compose ps                  # ดูสถานะ services
docker-compose logs                # ดู logs
docker-compose build               # build images

แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม

• 📖 Docker Official Documentation
• 🎥 Docker Tutorial for Beginners (YouTube)
• 🌐 Docker Hub - สำหรับหา Docker Images
• 💡 Play with Docker - ทดลองใช้ Docker ออนไลน์
• 📚 Docker Compose Documentation

สรุป

Docker เป็นเครื่องมือที่สำคัญในยุคปัจจุบันสำหรับการพัฒนาและ deploy แอปพลิเคชัน การเรียนรู้ Docker จะช่วยให้:

• ✅ พัฒนาแอปพลิเคชันได้รวดเร็วขึ้น
• ✅ แก้ปัญหา "ทำงานบนเครื่องฉันได้นะ" (It works on my machine)
• ✅ จัดการ dependencies ได้ง่ายขึ้น
• ✅ Deploy แอปพลิเคชันได้สะดวกและรวดเร็ว

เอกสารนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาสำหรับนักศึกษาระดับ ปวส.

© 2026 Docker Learning Guide | Powered by Glassmorphism Design